Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ama net gelir tabii ki bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha serin gelir ama notalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa ikisi birbirini besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes aromayı çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı bırakır sert bir nefes de narin notaları örter. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir zira yorgun bir ağız en güçlü notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu içecekler dili uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak gösterip biter çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk ismi ve not deftere girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını belirgin verebilir mesela ağır bir içim sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır üstelik dolgun bir içim notasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını de deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur tadım anı seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni şaşar.